چهارشنبه 29 شهريور 1396 - 28 ذو الحجة 1438
  اورژانس های دندانپزشکی
 

عنوان /موضوع آموزشی : اورژانس های دندانپزشکی
گروه هدف :
دانش آموزان

آموزش دهنده :
بهورز – کاردان

مقدمه :

دوران پيش دبستاني و حتي دبستان براي كودكان دوران پرجنب و جوش بشمار مي رود به همين ميزان ، صدمات وارده به سر و صورت كودكان زياد است . عواملي نظير زمين خوردن ، ورزش ، سقوط از پله ، ضربه به دهان هنگام آب خوردن از شير آب و ... سبب وارد شدن آسيب به سر و صورت مي گردد . از صدمات وارده به ناحيه‌‌ سر و صورت ، وارد آمدن ضربه به دندان هاي كودكان بسيار شايع تر است.و این کار در پسرها شايع تر از دخترها مي باشد( به علت جنب و جوش و فعالیت زیاد در پسر ها). عواملي مثل جلوزده بودن دندان هاي بالا و باز بودن لب ها هم اين امر را تشديد مي كند .

*به طور کلی آسیب های وارده به شرح زیر می باشد:

1- شكستن اجسام سخت :

از جمله آسيب هاي موجود ، وارد آمدن فشار زياد به دندان به هنگام شكستن پسته ، فندق و ... مي باشد . در صورت شكستن دندان پس از اعمال فشار زياد روي آن ، حتما بايد جهت درمان ، كودك را به دندانپزشك ارجاع داده و منتظر درد گرفتن دندان كودك نباشيم .

 

 

2- ضربه :

گاهي در اثر ضربه هاي خارجي ، لبه‌‌ي دندان شكستگي پيدا مي كند ، شكستگي لبه‌‌ي دندان هراندازه كه باشد لازم است جهت ترميم دندان ، كودك را نزد دندانپزشك فرستاد زيرا بر اثر بازشدن عاج دندان به تدريج مواد آلوده كننده وارد مغز دندان شده و حيات دندان را به خطر مي اندازد .

 

3 - جابجايي دندان :

در موارديكه ضربه‌‌ي وارده به دندان شديد باشد ممكن است دندان دچار لقي شده يا به داخل استخوان فك فرورفته و يا از جاي خود بيرون زده باشد . در مواردي لثه دچار پارگي و خونريزي مي شود و يا در قسمتي از دهان كبودي ايجاد مي شود . گاهي شدت ضربه به حدي است كه علاوه بر دندان ها ، استخوان فك نيز دچار شكستگي مي شود. در همه موارد بايد سريعا كودك را به نزد دندانپزشك برد . يكي از مسايلي كه در هنگام ضربه به دندان ها رخ مي دهد ، بيرون افتادن دندان از دهان است . در اين مواقع حفظ دندان دايمي كودك بستگي به اقدامات صحيحي دارد كه بلافاصله پس از بيرون افتادن دندان انجام مي دهيم . متاسفانه تاكنون تعداد زيادي از دندان هاي دايمي كودكان در اثر نا آشنايي به اين امر از دست رفته است .

 









*در هنگام بيرون افتادن دندان از دهان چه بايد بكنيم :

دندان را پيدا كنيد . براي برداشتن دندان ، آن را از ناحيه‌‌ي تاج بگيريد و به ريشه‌‌‌ي دندان دست نزنيد . دندان را با فشار ملايم آب ولرم بشوييد . براي شستن دندان روي ريشه نبايد دست يا پارچه كشيده شود در غير اين صورت الياف نگهدارنده دندان آسيب مي بيند . (دندان بيرون افتاده را پيدا كنيد آن را در يك ليوان شير يا آب جوشيده سرد شده قرار دهيد كودك را هرچه سريعتر به نزد دندانپزشك ببريد – كمتر از نيم ساعت )

اگر محل دندان صدمه زيادي نديده ، مثلا فك نشكسته يا لثه پاره نشده باشد دندان را در حفره‌ي خود قرار دهيد ، براي اين كار دقت نماييد سه سطوح خارجي و داخلي دندان بطور صحيح قرار گيرد . سطح خارجي دندان صاف وسطح داخلي يا زباني آن گود مي باشد . براي تشخيص مي توانيد از شكل دندان هاي مجاور استفاده كنيد . درا ین هنگام از كودك بخواهيد كه با فشار دادن دندان هاي خود، آن را نگه دارد . بعد از جا گذاري از دستكاري محل دندان بطور جدي خودداري كنيد . پس از اين كه دندان را در محل خود قرار داديد با انگشت و به ملايمت لبه هاي لثه را فشار داده و تكه اي گاز يا پارچه‌‌ي تميز مرطوب روي دندان قرار دهيد ، سپس در صورتيكه قادر به قراردادن دندان در محل خود نيستيد ، دندان را در يك ليوان شير يا آب جوشيده‌‌ي سرد قراردهيد ، در صورت عدم دسترسي از آب معمولي استفاده كنيد . هم چنين مي توان دندان را در دستمال تميز مرطوبي قرارداد . مهم اينست كه به هيچ وجه دندان در محيط خشك نگهداري نشود . كودك را هر چه سريعتر به نزد دندانپزشك برده تا دندان را پس از جاگذاري به دندان هاي ديگر ثابت كرده و سپس چندين ماه تحت مراقبت قرار دهید . هرچه زمان بيرون بودن دندان از دهان كمتر باشد و دندان در اين مدت مرطوب بماند در نتيجه درمان رضايت بخش تر است و دندان مي تواند دوباره در جاي خود محكم شود بنابراين با مراجعه هرچه زودتر حتي الامكان در فاصله زماني كمتراز نيم ساعت احتمال پيوند دوباره دندان با استخوان (توسط الياف دور دندان ) بيشتر مي شود .

دندان درد در كودكان :

دندان درد علل مختلفي دارد كه شايعترين آن پوسيدگي دندان مي باشد اگر پوسيدگي به موقع برداشته و دندان ترميم نشود ميكروب ها و يا سموم آن ها به مغز دندان و سپس ريشه دندان و بافت نگهدارنده اطراف دندان مي رسند و در نهايت منجربه ايجاد آبسه مي گردند ( آبسه‌‌ي دندان برجستگي متورم و قرمزرنگي در ناحيه‌‌ي اطراف ريشه دندان است كه معمولا دردناك مي باشد ) عفونت هاي دنداني علاوه بر درد و ناراحتي كه براي كودك ايجاد مي كند به علت كاهش مصرف غذا توسط كودك باعث سو تغذيه در او مي گردد. پيشگيري و درمان زود هنگام پوسيدگي دندان بخصوص در افرادي كه سابقه بيماري قلبي مادرزادي ، تب روماتيسمي ، پايين بودن مقاومت بدن در برابر عفونت ها و عقب افتادگي ذهني و جسمي دارند اهميت بسزايي دارد . بنابراين لازم است كودكاني كه دچار پوسيدگي دندان و دندان درد و ... هستند را در اسرع وقت به نزد دندان پزشك فرستاد . ايجاد آمادگي رواني در دانش آموزان براي مراجعه به دندانپزشك به ويژه توسط معلم در محيط مدرسه بسيار سودمند مي باشد.

در مواقعي كه دندان دايمي در اثر ضربه بيرون افتاد چه كار بايد كرد ؟

دندان بيرون افتاده را پيدا كرده و سريعا با آب سرد بشوييد ( آن را نسابيد و به آن مواد پاك كننده نزنيد و فقط از آب استفاده كنيد ) توسط يك گاز تميز يا پارچه خيس آن را گرفته و در جاي خود در دهان قراردهيد و با فشار ملايمي آن را به جاي خود هدايت كنيد اگر نتوانستيد اين عمل را انجام دهيد دندان را در داخل ظرف تميزي محتوي آب دهان ، شير و يا سرم نمكي قراردهيد و يا در دهان نگهداريد و سريعا به دندانپزشك مراجعه كنيد . در صورتيكه خارج از اوقات كاري مطب اين اتفاق افتاد درنگ نكرده و تلفن او را پيدا كنيد ، هرچه سريعتر عمل كنيد شانس حفظ و بقاي دندان بيشتر خواهد شد .

هنگامي كه قسمتي از دندان شكسته شود چه بايد كرد ؟

فورا به دندانپزشك مراجعه كنيد اگر سريع عمل كنيد مي توانيد دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نياز به درمان هاي دندانپزشكي سخت تر در آينده جلوگيري نماييد . در اين مواقع دهان را با آب شستشو داده و براي جلوگيري از تورم كمپرس سرد نماييد ، اگر توانستيد قطعه‌‌‌ي شكسته شده را پيدا كنيد و آن را با خود به مطب دندانپزشكي ببريد .

در مواقعي كه كودك دندان درد دارد چه بايد كرد ؟

ابتدا دهان را با آب شستشو داده و كمپرس سرد كنيد . از گذاشتن كمپرس گرم در موضع و يا قرص هاي مسكن بر دندان متالم خودداري كنيد و به مطب مراجعه كنيد .

چگونه مي توان ازصدمات وارده به دندان جلوگيري كرد ؟

- هنگام ورزش مي توان از گاردهاي لاستيكي دندان ها استفاده كرد .

- براي نگهداري كودكان در اتومبيل از كمربندها استفاده نمود .

- مراقب كودكان از سقوط ، افتادن و غلتيدن بر اشيا و نيز آسيب هاي الكتريكي باشيد .

- در انتخاب اسباب بازي موارد ايمني را حتما مدنظر داشته باشيد

- در صورت افتادن دندان در اثر ضربه و تروما ، دندان را در کمترین زمان به مطب دندانپزشکی ببرید.

- دندان را در داخل شیر، سرم نمکی یا آب دهان کودک به دندانپزشک ببرید.

- دندان افتاده را از قسمت تاج بگیرید.

- ریشه دندان را دست نزنید و با فشار زیاد شستشو ندهید.

- برای تمیز کردن ریشه دندان آن را زیر جریان ملایم آب شستشو دهید.

منبع مورد استفاده در تدوین متون آموزشی

نوع منبع

عنوان

مولف/تهیه کننده

تاریخ تهیه

محل انتشار

کتاب

سلامت دهان ودندان(مجموعه کتب آموزش بهورزی)

دفتر سلامت دهان و دندان

1384

وزارت بهداشت و درمان