بحث و نتیجه گیری

 

بحث و نتيجه گيري :

نظام اطلاعات سلامت از ثبت داده ها آغاز شده و تا مرحله بكارگيري اطلاعات در ارتقاي عملكرد سازمانها و نيز طراحي فرايندها و مداخلات درماني جديد ادامه مي يابد. در نظام جاری اطلاعات، ثبت داده های سلامت در جمعیت مراجعه کننده به تسهيلات بهداشتي در دفاتر مراقبت ،پرونده بیمار و پرونده خانوار صورت می گیرد.از روی این پرونده ها و دفاتر مراقبت در فواصل زمانی مشخص ، فرمهای آماری رسمی تکمیل و جهت استفاده مدیران سطوح بالاتر ارسال می گردد.با توجه به اینکه اغلب این فرمها در سطوح سیاستگزاری طراحی شده است ، در مراکز بهداشتی درمانی داده های کاربردی تولید نشده و شاخصهای مناسب تهیه نمی شوند. بر اساس گزارش كميته فني سازمان بهداشت جهاني در 1994 اغلب داده هاي جمع آوري شده و گزارش شده در راستاي كارهاي كاركنان بهداشتي نبوده و داده هاي موردنياز هنوز جمع آوري نميشود. براي مثال داده های مربوط به استمرار خدمت برای يك بيمار در نظامهاي اطلاعاتي وجود ندارد. كاركنان بهداشت اغلب آموزشهاي جزئي در زمينه داده ها و اطلاعات مي بينند و بندرت به دستورالعملهاي استاندارد در باره مديريت اطلاعات دسترسي دارند.(2) یکی از اجزای اصلی نظام اطلاعات سلامت نظام رسمی آماری است که در آن اغلب بر اساس فرمهای ملی داده ها از واحدهای ارائه خدمت جمع آوری و به شهرستان ارسال می گردد.در کنار این نظام رسمی فرمهای غیر رسمی زیادی بویژه در مورد برنامه های عمودی وجود دارد که معمولا در سطح شهرستان تکمیل و به گروههای کارشناسی ارسال می گردد و اغلب واحدهای آمار در جریان آنها نیست و در زمان نیاز به اطلاعات مجبور به جمع آوری مجدد این داده ها است و نیز باید ذکر شود که داده های فرمهای مشابه که به جاهای مختلف ارسال می گردد شاید با هم متفاوت باشند. از 176 فرم موجود در سطح شهرستان تنها 10 فرم به واحد آمار شبكه بهداشت و درمان ارسال ميگردد و بقيه در اختيار گروههاي كارشناسي قرار ميگیرد و واحد مديريت اطلاعات حتي در جريان آنها هم قرار نميگیرد.

از فرمهاي نظام ملي آماري 39 شاخص قابل محاسبه است كه اغلب محاسبه نشده و يا روشهاي ارزيابي درست ندارند. بررسيهاي جاري نشان ميدهد كه فرمهاي نظام نوين آماري توسط واحد آمار مركز بهداشت استان و مديريت آمار و اطلاع رساني دانشگاه و نيز گروههاي كارشناسي مركز بهداشت استان به ادارات مختلف وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ارسال مي گردد. منابع عمده اطلاعات اغلب از ارتباط موثر برخوردار نبوده و هر كدام بصورت مستقل كار مي نمايد و اغلب داده هاي موازي هم جمع آوري ميگردد و اين امر از نبودن نظام يكپارچه نشات ميگيرد.بررسی فرمها و مصاحبه با کارشناسان ارشد برنامه های سلامت نارساییهای زیر را در مدیریت فرمهای داده های سلامت آشکار ساخت:

1. مدیریت جزیره ای فرمهای آماری

2. عدم برگزاری آموزش مدیریت فرمها به صاحبان فرایندها

3. جمع آوری داده های موازی

4. شاخصها محاسبه نمی شوند.

5. به داده ها دسترسی وجود ندارد.

6. نگهداری داده ها مناسب نیست.

7. روش تحلیل فرم در دسترس نیست.

با توجه به نارساییهای فوق راهکارهای زیر در جهت بهبود مدیریت داده های سلامت تدوین و ارائه می شود.

1. تولیت نظام اطلاعات سلامت شهرستان به عهده کارشناسان نظام اطلاعات مراقبتهای اولیه بهداشتی باشد و این کارشناسان بطور مستقیم زیر نظر ریاست مرکز بهداشت شهرستان فعالیت نمایند.

2. روش تکمیل و تحلیل هر گونه فرم قبل از توسعه آن در نظام مراقبتهای اولیه بهداشتی تهیه و به صاحبان فرایند آموزش داده شود.

3. برای دسترسی آسان به داده ها و شاخصهای محاسبه شده از فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات استفاده شود.

برای تبدیل این پیشنهادات به برنامه عملی ،کمیته بررسی نیازهای اطلاعاتی مراقبتهای اولیه بهداشتی در مرکز بهداشت استان تشکیل شده و نیازهای گروههای مختلف کارشناسی و مدیران و سیاستگزاران سطح کلان را بررسی نموده و رویکردهای مناسب و اثربخش را با محوریت روشهای مختلف به کارگیری فناوری های پیشرفته اطلاعات طراحی و به کار خواهد گرفت.گروههای کارشناسی مرکز بهداشت استان و شهرستان هر گونه نیاز اطلاعاتی خود را در قالب الگوی زیر تهیه و جهت بررسی به این کمیته ارسال خواهد نمود. کمیته با اعضای ثابت مدیر گروه پژوهش ، فناوری و داده های سلامت ، کارشناسان نظام اطلاعات سلامت مرکز بهداشت استان ، کارشناس آموزش بهورزی ، مدیر برنامه پزشک خانواده در زمان نیاز تشکیل جلسه خواهد داد . در هر جلسه نمایندگان گروههای زیربط در جلسه حضور خواهند داشت.

الگوی تهیه فرمهای آماری مورد نیاز گروههای کارشناسی :

1- نام فرم

2- فرم طراحی شده

3- شاخص محاسبه شده

4- نمودار گردش فرم

5- محل استفاده از فرم

6- روش تحلیل فرم

7- طراحی فرم در برنامه اکسل

 مدیریت فناوری داده های سلامت