آشنایی با گروه
 

تيم هاي سيار كمك رساني

كمك رساني سيار ( OutReach ) يكي از اجزاي اصلي خدمات كاهش آسيب بوده مداخله اي كاملا اجتماع محور و انعطاف‌پذير است . اين مداخله شامل هرگونه اقدام پيشگيرانه ازعوامل آسيب زا در مصرف كنندگان موادي است كه به دلايل متفاوتي به شبكه ارائه خدمات درماني اجتماعي دسترسي ندارند. اين عدم دسترسي شامل دردسترس نبودن جغرافيايي ، اقتصادي و فرهنگي خدمات براي گروه هدف است.

متولي و مجري برنامه: اين برنامه بوسيله سازمانهاي غيردولتي، بخش خصوصي و داوطلبين اجرا ميشود. دانشگاه هاي علوم پزشكي، سازمان بهزيستي و ‌جمعيت هلال احمر ميتوانند با سازمانهاي غيردولتي داوطلب، قرارداد بسته و برحسن اجراي عمليات آنان نظارت داشته باشند. هريك از سازمانهاي فوق الذكر جهت راه اندازي تيم هاي سيار بخصوص از نظر مكان راه اندازي، نيازمند هماهنگي با معاونت بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي حوزه جغرافيايي خود مي‌باشند.

اهداف:

* دسترسي به معتادان سخت دسترس

* متقاعد سازي سوء مصرف كنندگان مواد بارفتارهاي مخاطره آميز ازطريق اطلاع رساني ، ارتباطات وآموزش موثر

* پايش الگوي سوءمصرف مواد دراجتماعات پرخطر

* ارائه برخي خدمات كاهش آسيب

* تشويق به مراجعه به مراكز ارائه دهنده خدمات درماني وكاهش آسيب

* جـستجوي فعال مصرف كنندگان تزريقي مواد و افراد داراي رفتارهاي پرخطر جنسي توسط تيم سيار (outreach) ، ارائه خدمات بهداشتي به آنها در محل و ارتباط دادن آنان با مراكز ثابت ارائه خدمات شامل مراكز گذري، نوانخانه، مراكز بهداشتي – درماني كه توانائي ارائه خدمات كاهش آسيب را دارند ، مثل درمانگاههاي ترك اعتيادسازمان بهزيستي و/يا دانشگاههاي علوم پزشكي ، مراكز مشاوره بيماريهاي رفتاري مرجع يا مراكز بهداشتي درماني كه به اين منظور تقويت شده اند ،مراكزمشاوره مربوط به جمعيت هلال احمر.

روش اجراي برنامه :

تيم مجري :

تجربه ثابت كرده است كه افرادي كه خود سابقه رفتارهاي پرخطر داشته و هم اكنون با انجام مشاوره و آموزش و نظارت نزديك مشاورين و پزشكان، از همكاري خوبي برخوردار مي‌باشند، بهترين كساني هستند كه ميتوانند در امر كمك رساني به گروه هاي سخت دسترس به ما کمک کنند. لذا استفاده از حضور این افراد برای شناسایی افراد پرخطر دیگر، جلب ایشان به مراکز، ارائه سرنگ و سوزن ،‌جمع آوري سرنگ ها از سطح شهر ، ارائه كاندوم وحتي آموزش های همسانان می تواند در امر کنترل ایدز بسیار مفید باشد.

1- تعداد نفرات تيم هاي سيار بايد حداقل 2 نفر باشد. درصورتيكه سابقه سوء‌ مصرف مواد در نفرات تيم وجود داشته باشد،‌بايد شرايط زير مد نظر قرار گيرد:

* باسواد باشد.

* همكاري خوبي با مركز ارائه كننده خدمات بهداشتي درماني داشته باشد.

* در محله مربوطه فرد خوش نامي باشد.

* سابقه خريد و فروش مواد نداشته باشد.

* ترجيحا ساكن همان محله باشد.

نكته: حداقل يكي از اعضاي تيم نبايد سابقه سوء‌مصرف مواد داشته باشد. اين تيم ها در ازاي دريافت وجه يا داوطلبانه ارائه خدمات مي كنند .

نيازهاي آموزشي پرسنل :

نيروهاي كمك رسان بايد درابتدا و به صورت مستمر ( حداقل سالي دوبار )تحت آموزشهاي ذيل قرار بگيرند:

1- آموزش كمك هاي اوليه واصول اوليه بهداشتي

2- آموزش پايه در مورد عفونت و بيماري HIV/AIDS ، بيماريهاي آميزشي وبيماريهاي منتقله از راه خون مثل هپاتيت ،ايدز ،... وراههاي جلوگيري ازآن

3- آموزش نحوه مداخله و ارائه خدمات كاهش آسيب

4- كارآموزي در محل .

5- آموزش ايمني عمليات و احتياطات استاندارد

نظارت بر تكنيك اجراي كار ميداني : به عهده كارشناسان مركزي است كه تيم سيار كمك رساني، خدمات پشتيباني را از آن مركز دريافت مي دارد و ميتواند وابسته به دانشگاه علوم پزشكي،‌ بهزيستي ويا هلال احمر باشد(مركز ناظر).

اجراي عمليات :

عملــيات در مـنطقه با واحدهاي سـيار و گـروههاي حداقل دو نفره با يا بدون استفاده از وسائط نقليه صورت مي پذيرد .

* وظايف واحدهاي سيار عبارتند از:

*تحكيم حضور تيم در منطقه .

*شناسائي محل هاي آلوده همچون محل هاي بيتوته معتادان تزريقي .

*شناسائي معتادان كليدي و برقراري ارتباط با آنها .

*شناسايي معتمدين محل وافراد كليدي وتوجيه آنان

*برقراري ارتباط، جلب اعتماد و كسب مقبوليت در بين جمعيت هدف .

*آموزش مصرف كنندگان مواد بخصوص مصرف كنندگان تزريقي در مورد بيماريهاي آميزشي و HIV/AIDS و هپاتيت و تشويق به رعايت اصول پيشگيري و خطرات اعتياد

*آموزش مصرف كنندگان تزريقي در مورد نحوه تزريق بهداشتي براي آن عده كه نمي خواهند و يا نمي توانند اعتياد تزريقي را كنار بگذارند .

*تحويل دادن سرنگ و سوزن استريل به مصرف كنندگان تزريقي (به اندازه مصرف روزانه، بطوريكه فرد بدون سرنگ نماند)

*تحويل دادن پنبه ، الكل يا بتادين، و قوطي هاي مخصوص غيرقابل نفوذ (Safety boxدرصورت امكان) براي انداختن سوزن و سرنگ مستعمل به مصرف كنندگان تزريقي .

*تحويل كاندوم به مصرف كنندگان مواد از جمله مصرف كنندگان تزريقي مواد (بسته به نياز) .

*آموزش مصرف كنندگان مواد در مورد نحوه استفاده از كاندوم براي جلوگيري از انتقال بيماريهاي آميزشي.

*تشويق معتادان به جمع آوري سرنگها و سوزنهاي آلوده رها شده در محيط زندگي مصرف كنندگان تزريقي درظرف هاي مخصوص و تحويل آنها به تيم كمك رسان.

*توزيع پمفلت ها و بروشورهاي آموزشي خاص ومعرفي مراكز ارائه دهنده خدمات

*تشويق مصرف كنندگان مواد به مراجعه به مراكز ارائه دهنده خدمات مشاوره و تست HIV و خدمات درماني ديگر

*تكميل دفاتر ثبت و گزارش دهي روزانه ( طبق فرمهاي پيوست )

(خدمات ياري‌رساني براي هرمحل ترجيحا به صورت روزانه صورت ميگيرد و ساعات كار و مكانهاي مورد نظر براي ياري رساني، بايد با هماهنگي مركز ناظر تعيين شود. پشتيباني نيز توسط مركز ناظر انجام مي گيرد)

تجهيزات لازم براي ارائه خدمات تيم سيار :

1- يك عدد كوله پشتي جهت حمل وسايل، براي هرنفر ( لباسهاي افراد تيم ياري رساني درحين ارائه خدمات بايد كاملا معمولي باشد)

2- سوزن، سرنگ، فيلتر و آب مقطر، صابون ، قاشق، تيغ ريش‌تراشي (درصورت امكان)

3- كاندوم

4- پنبه و الكل،

5- پمفلت و بروشور آموزشي و برگه معرفي مراكز ارائه دهنده خدمات

6- دستكش و ماسك براي استفاده در صورت لزوم

7- دفتر يادداشت

8- فرم ارجاع

9- Safety Box

ارزيابي عملكرد تيم هاي سيار: خدمات رساني فعال بهداشتي، در قالب بررسي هاي كمي و كيفي ارزيابي مي شود .

الف : شاخص هاي ارزيابي در مورد مصرف كنندگان مواد :

1- تعداد مصرف كنندگان تزريقي شناسائي شده در ماه ، ( منظور موارد جديد است )

2- تعداد مصرف كنندگان تزريقي تحت پوشش در ماه ،( منظور موارد جديدو قديم است )

3- تعداد سرنگ توزيع شده در ماه ،

4- تعداد كاندوم توزيع شده در ماه ،

5- تعداد مصرف كنندگان مواد كه به مراكز سطح بالاتر ارجاع شده اند .

وظيفه نظارت برتيم كمك رسان برعهده مركز بهداشتي درماني ناظر و سازمان مربوطه مي باشد وتوسط حداقل يك نفر كارشناس ناظر انجام مي شود.

وظايف كارشناس ناظر امدادرساني :

نظارت مستمر برنحوه اجراي امدادرساني سيار ازجمله توزيع وسايل بهداشتي و برقراري امكان ارتباط با ساير اجزاي سيستم كاهش آسيب، ازطريق مشاهده مستقيم و بازديد مستمر دفاتر ثبت ( نظارت فوق در6 ماهه اول شروع كار گروه ، حداقل هفته اي يكبار وسپس حداقل هردوهفته يكبار خواهد بود.)

ثبت ساعات كار ومحل هاي استقرار روزانه گروههاي اجرايي دربخش هاي مختلف محله

جمع آوري گزارش ها و تكميل فرم ثبت اطلاعات

ارائه گزارش به مسئول واحد درسازمان مربوطه به صورت ماهانه

 پیشگیری ومبارزه با بیماریهای واگیر